Sinds 1 januari 2007 is de nieuwe Arbowet van kracht. Voor FNV Bouw start daarmee het belangrijke werk om per sector, met de werkgevers, te komen tot een goede 'arbocatalogus'. Hierin staat omschreven hoe de wettelijke doelstellingen het beste bereikt kunnen worden. Waar zo'n catalogus nog ontbreekt gelden voorlopig de bestaande beleidsregels.
De voorbereidingen hebben enkele jaren in beslag genomen. De doelstelling van staatssecretaris Henk van Hoof was conform de lijn van het kabinet-Balkenende om het aantal regels sterk te verminderen; bovendien wilde hij in Nederland niet meer harde wettelijke normen dan in de rest van Europa. Van Hoof begon met het voorstel om 'lage risico's' te onderscheiden van 'hoge risico's'. De FNV was tegen zo'n onderscheid omdat een opeenstapeling van lage risico's een hoog risico betekent. Maar de FNV wilde wel iets doen tegen de brei van vage regels. Daarom bedacht de FNV een alternatief,dat werd overgenomen in een unaniem advies van de Sociaal-Economische Raad: waar duidelijke wetenschappelijk onderbouwde normen mogelijk zijn, moeten die bij wet in 'doelvoorschriften' worden vastgelegd. Werkgevers en werknemers kunnen dan afspreken op welke wijze die doelen het beste te halen zijn. Die afspraken leggen ze per branche vast in een zogenoemde arbocatalogus. De staatssecretaris nam deze structuur over, maar hij voelde niets voor een invulling van harde wetenschappelijke normen. Op die houding is hij echter teruggekomen onder druk van de vakbeweging en de Tweede Kamer. Nu is hij wel bereid tot werkafspraken met deskundigen over de invulling van de normen. Voor FNV Bouw start dus nu het belangrijke werk om per sector te komen tot een goede arbocatalogus. Waar die nog ontbreekt blijven de bestaande beleidsregels, met veel harde normen, in ieder geval nog drie jaar van kracht.
Pluspunten voor bouw- en houtnijverheid
Voor de bouw- en houtnijverheid blijven veel zaken goed geregeld. Dat komt ook doordat het ministerie zijn blik op Europa heeft gericht: ook daar is voor de bouw- en houtnijverheid al heel wat (goed) geregeld. Door kritiek van de bonden zijn bovendien elementen die weg dreigden te vallen, alsnog in de nieuwe nationale arbowetgeving teruggekomen.
Het ‘Zandsteen- en zandstraalbesluit’ zou bijvoorbeeld eerst verdwijnen omdat Van Hoof vond dat dit ‘automatisch’ viel onder het verbod op kankerverwekkende stoffen. Na kritiek van de vakbeweging blijven deze bepalingen toch behouden in de nieuwe regels.
Werkgevers moeten maatregelen gaan nemen wat betreft ‘psychosociale arbeidsbelasting’. Zaken als werkdruk (bouw, uta), agressie en geweld (woondiensten) en pesten vallen hier onder.
Er blijven bepalingen over geluid en werken op hoogte in de wet staan. De boetes voor het overtreden van de regels gaan fors omhoog. In de nieuwe wet is het arbospreekuur vervallen. Maar uiteindelijk is wel in de wet opgenomen dat in de RI&E aandacht besteed moet worden aan de toegang tot deskundigen.
Minpunten voor bouw- en houtnijverheid
Er zijn echter ook punten die voor de bouw- en houtnijverheid niet ‘automatisch’ goed afgedekt zijn in de nieuwe wet. Voorbeeld: gevaarlijke stoffen. Die zijn nu geregeld via de zogenoemde MAC-waarden. Dit stelsel wordt momenteel herzien op grond van een unaniem SER-advies. De FNV heeft gepleit voor gezondheidskundige grenswaarden. Het gevaar is echter dat Europa door het ministerie en werkgevers wordt gezien als ‘leidraad’. Zo geldt in Europa bijvoorbeeld (nog) geen grenswaarde voor kwarts en is de grenswaarde voor houtstof hoger dan de waarde die nu in Nederland geldt. Ook wat betreft lichamelijke belasting, en dan met name tillen, is niet alles automatisch afgedekt. De beleidsregel ‘Tillen op de bouwplaats’ zal overgezet moeten worden naar de arbocatalogi. Werkgevers in de bouw hebben al gezegd hieraan mee te willen werken. Daarbij zijn zij ook voorstander van een arbocatalogus voor de hele bouwplaats.
U kunt er van verzekerd zijn dat FNV Bouw zich er voor inzet dat dergelijke zaken goed geregeld worden.
Meer informatie
De Arbowet in een notendop
Arbocatalogus Bouwnijverheid (2010)
arbonieuwestijl.nl
szw.nl