1. Een andere baan, een ander pensioen?
2. Ik ben werkloos, wat nu?
3. Bestaat er pensioen voor zelfstandigen?
4. Ik wil met onbetaald verlof of zwangerschapsverlof, wat nu?
5. Wat gebeurt er als ik ga trouwen, ga samenwonen of kinderen krijg?
6. Ik ga scheiden heeft dat gevolgen?
7. Wat krijgen mijn nabestaanden bij mijn overlijden?
1 Een andere baan, een ander pensioen?
Solliciteren
Bij een nieuwe baan horen nieuwe arbeidsvoorwaarden. Een belangrijk en vaak vergeten onderdeel daarvan is het pensioen. Let daarom altijd op de volgende zaken als u het aanbod van uw nieuwe werkgever bestudeert:
- Is er een pensioenregeling?
In de sectoren waarin FNV Bouw werkzaam is, is er een verplichte bedrijfstakpensioenregeling. Dus als u voor een ander bedrijf in dezelfde sector gaat werken, dan gaat uw pensioenopbouw gewoon door. Maar als u in een andere sector terechtkomt moet u controleren welke pensioenafspraken er zijn. Meestal is er wel een regeling maar die is niet altijd even goed. Als er geen pensioenregeling is, dan moet u zelf pensioen opbouwen. Vergis u niet: een goed pensioen kost zo 15 tot 20% van uw bruto inkomen.
- Wat voor soort pensioenregeling is het?
Een middelloonregeling is een regeling waarin de hoogte van het (behaalbare) ouderdomspensioen is gebaseerd op de gemiddelde pensioengrondslag die tijdens het deelnemerschap aan pensioenregeling heeft gegolden.
Een eindloonregeling is een regeling waarin de hoogte van het behaalbare ouderdomspensioen afhangt van het salaris dat de deelnemer direct voorafgaande aan de pensioendatum verdient.
Een beschikbare premieregeling is een pensioenregeling waarin de hoogte van de verzekerde pensioenen afhankelijk is van de beschikbare (betaalde) premie en daarmee te behalen beleggingsopbrengsten.
Een combinatie van deze soorten regelingen is ook mogelijk. Bij de beschikbare premieregeling is de uiteindelijk te bereiken hoogte van het ouderdomspensioen onzeker.
Als u van baan verandert houdt u het recht op het eerder opgebouwde pensioen. Als u binnen de (bouw)sector werkzaam blijft, dan verandert er waarschijnlijk niets.
Wisselt u wel van sector, dan wisselt u ook van pensioenregeling. In dat geval behoudt u de opgebouwde rechten bij uw oude pensioenuitvoerder. U kunt daarmee twee dingen doen:
- U laat de opgebouwde rechten staan bij uw vorige pensioenuitvoerder. Die keert het dan uit als u met pensioen gaat.
- U neemt de opgebouwde rechten mee en voegt het toe aan uw nieuwe pensioen. Dat heet waardeoverdracht.
Let op! De keus tussen laten staan of waardeoverdracht kan behoorlijk veel invloed hebben op de uiteindelijke pensioenuitkering. Laat u zich daarom goed adviseren voor u een besluit neemt. De pensioenconsulenten van de vakbond kunnen u helpen bij het nemen van een juiste beslissing. Heeft u meer vragen?
Neem dan contact op met FNV Bouw.
NB: bij wisseling van sector is het van groot belang dat u zich vooraf laat informeren over uw mogelijkheden om nog vervroegd uit te treden: u kunt in de meeste gevallen namelijk niet uw (voorwaardelijke) vroegpensioenrechten meenemen naar de nieuwe sector. Dat kan praktisch tot gevolg hebben dat u daardoor niet meer vóór uw 65ste kunt uittreden. Voor meer informatie hierover kunt u zich het beste tijdig, dus vóór acceptatie van de nieuwe baan wenden tot onze vakbondsconsulenten.
2 Ik ben werkloos, wat nu?
Voor werknemers die als schilder of in de Bouw, Afbouw, mortel of timmerindustrie werkzaam waren heeft FNV Bouw (onder voorwaarden) geregeld dat u in de eerste zes maanden werkloosheid toch ouderdomspensioen opbouwt. Voor andere sectoren geldt dat als u geen werk heeft, u in de meeste gevallen geen pensioen opbouwt.
U kunt de opbouw van uw ouderdomspensioen meestal (de meeste pensioenregelingen kennen deze mogelijkheid) vrijwillig voortzetten. Let op: de aanvraag voor vrijwillige voortzetting moet binnen 3 maanden na de beëindiging van het deelnemerschap (dat is de dag van de beëindiging van uw arbeidsovereenkomst) bij het pensioenfonds binnen zijn.
NB: als je werkloos raakt, ben je ook niet meer deelnemer voor je vroegpensioen. Wil je nog wel met vroegpensioen kunnen, dan moet je dat, als dat mogelijk is in de regeling, dus ook zelf aanvragen via vrijwillige voortzetting. Ook daarvoor geldt de indieningstermijn van 3 maanden.
3 Bestaat er pensioen voor zelfstandigen?
Als zelfstandige ontvangt u in principe wel AOW maar u bouwt geen werknemerspensioen op. Dat betekent dat u als zelfstandig ondernemer, zelf uw pensioenopbouw moet verzorgen.
Daarvoor zijn verschillende mogelijkheden:
- het voortzetten van de pensioenregeling;
- het vormen van een oudedagsreserve;
- het afsluiten van een lijfrenteverzekering.
Voortzetten pensioenregeling
In de pensioenwet is (onder druk van o.a. de FNV) de mogelijkheid opgenomen voor zelfstandigen om tien jaar lang vrijwillig en voor eigen rekening de pensioenregeling voort te zetten. Helaas is dat nog lang niet bij alle pensioenfondsen geregeld. Als over die voortzetting niets vermeld staat in het pensioenreglement, vraag het dan na bij uw pensioenuitvoerder. Een dergelijke regeling heeft voor- en nadelen. Het voordeel van het voortzetten van de pensioenregeling is dat uw pensioenopbouw doorloopt en er (meestal) een partnerpensioen is geregeld. Ook wordt uw pensioenopbouw voortgezet als u arbeidsongeschikt wordt. Daar staat tegenover dat de regeling kostbaar kan worden. U betaalt immers de gehele premie (werkgevers- en werknemersdeel). Bovendien kunt u de premie maar voor drie jaar van uw inkomen aftrekken.
Wilt u meer informatie dan kunt u contact opnemen met FNV ZBo. Zij behartigen de belangen van zelfstandigen in bouw- en houtsectoren. Zij kunnen u precies vertellen waar u als zelfstandige rekening mee moet houden.
4 Ik wil met onbetaald verlof of zwangerschapsverlof, wat nu?
Het is vaak niet duidelijk wat er met uw pensioen gebeurt als u met onbetaald verlof gaat. Wel is het wettelijk geregeld dat het partnerpensioen gewoon op peil blijft als u onbetaald verlof neemt mits dit verlof niet langer duurt dan 18 maanden. Dit is vastgelegd in artikel 56 van de Pensioenwet.
Tijdens het zwangerschapsverlof loopt uw salaris gewoon door en uw pensioenopbouw dus ook. Dan hoef u zich dus geen zorgen te maken over uw pensioen.
Bespreek voordat u met verlof gaat met uw werkgever of uw pensioenuitvoerder hoe u het risico van arbeidsongeschiktheid tijdens de verlofperiode kunt afdekken.
5 Wat gebeurt er als ik ga trouwen, ga samenwonen of kinderen krijg?
Wanneer u getrouwd bent, samenwoont en/of kinderen hebt of krijgt is het van belang om te kijken welke voorzieningen er in uw pensioenregeling getroffen zijn voor uw partner en uw kinderen, als u komt te overlijden. Vraag het voor de zekerheid na bij uw pensioenfonds.
Verder moet u op de volgende zaken letten:
- u moet het huwelijk/ of het feit dat u samenwoont aanmelden bij het pensioenfonds. Op grond van de pensioenwet is de werkgever verplicht alle wijzigingen t.a.v. de werknemer, zoals het aangaan van een huwelijk te melden bij het fonds
- bent u eerder getrouwd geweest? Dit is belangrijk want veel pensioenregelingen kennen bijvoorbeeld uitruilmogelijkheden. Wanneer dit de rechten van een ex-partner raakt moet die eerst instemming verlenen.
- is de pensioenuitkering voor uw nabestaanden voldoende om van te leven als u komt te overlijden? Deze uitkering is namelijk lager dan uw huidige salaris en minder dan uw pensioen en misschien moet u aanvullende maatregelen treffen;,
- kan uw partner aanspraak maken op een nabestaandenuitkering van de overheid (ANW)?
6 Ik ga scheiden heeft dat gevolgen?
Een scheiding heeft bijna altijd grote gevolgen voor uw pensioen. U moet tot een verdeling komen met uw partner. Het gaat daarbij om twee pensioensoorten:
- Partnerpensioen
- Ouderdomspensioen
Partnerpensioen
Als het partnerpensioen op risicobasis is verzekerd, dan verliest uw ex het recht op partnerpensioen als u komt te overlijden. Als er sprake is van een ‘opgebouwd’ partnerpensioen, dan is het wettelijk geregeld dat het gehele partnerpensioen dat gedurende het huwelijk tot de scheiding is opgebouwd, naar uw ex gaat. Bij de scheiding kunt u daar overigens andere afspraken over maken.
Ouderdomspensioen
Het is wettelijk geregeld dat bij de scheiding de ex-partner recht heeft op de helft van het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Ook hier kunt u bij een scheiding andere afspraken maken.
Het is belangrijk om de scheiding binnen twee jaar te melden aan de pensioenuitvoerder. Anders vervalt de plicht van de uitvoerder om het pensioendeel rechtstreeks aan de ex-partner uit te betalen. U moet dan zelf zorgdragen voor de betaling en veel mensen vinden het niet prettig. Bovendien vergroot dit de kans op onjuistheden, wat weer kan leiden tot nieuwe conflictsituaties. Het formulier om de scheiding te melden kunt u downloaden via postbus 51.
U mag van de wettelijke regeling van pensioenverdeling afwijken door bijvoorbeeld af te spreken dat de wettelijke verdeling niet toegepast wordt.
7 Wat krijgen mijn nabestaanden bij mijn overlijden?
Hoe staat uw gezin er financieel voor als u komt te overlijden? Uw pensioenregeling is daarbij van groot belang. De volgende zaken zijn daarbij van belang:
- heeft uw partner recht op ANW?;
- heeft uw partner recht op partnerpensioen?;
- is het partnerpensioen hoog genoeg?;
- wat gebeurt er als u van baan wisselt?;
- wat moet u kiezen als u met pensioen gaat?;
ANW
Uw partner heeft recht op ANW als hij/zij jonger is dan 65 jaar en voldoet aan één van de volgende voorwaarden:
- een kind verzorgt dat jonger is dan 18 jaar;
- meer dan 45% arbeidsongeschikt is;
- geboren is voor 1 januari 1950.
In andere gevallen krijgt uw partner geen ANW. De ANW uitkering wordt overigens gekort als uw partner een inkomen uit arbeid heeft. Soms biedt een pensioenregeling de mogelijkheid om het gemis aan ANW te compenseren.
Partnerpensioen
De meeste pensioenregelingen kennen een partnerpensioen. Dat geldt altijd voor de huwelijkspartner en de geregistreerde partner, maar niet altijd wanneer u ongeregistreerd samenwoont. Wilt u hier meer over weten, vraag het dan na bij FNV Bouw of bij uw pensioenuitvoerder.
Is het partnerpensioen hoog genoeg?
Het partnerpensioen blijkt maar al te vaak onvoldoende te zijn. Vaak is het maximaal 70% van uw ouderdomspensioen. Uw partner ontvangt, wanneer deze bij overlijden nog geen 65 is, nog geen AOW. In dit geval krijgt de partner niet altijd ANW. Als uw partner dan zelf geen of weinig inkomen heeft, is de kans groot dat er te weinig inkomen is. Het kan dus zijn dat u aanvullende maatregelen moet treffen.
Wat gebeurt er als ik van baan wissel?
Wanneer uw partnerpensioen op risicobasis is verzekerd, dan vervallen de rechten hierop als u van baan veranderd. Bij wisselingen van baan hebt u dan een tekort aan partnerpensioen. U kunt er voor kiezen bij ontslag een deel van uw ouderdomspensioen om te ruilen voor partnerpensioen.
Wat als ik met pensioen ga?
U kunt een keuze maken als u met pensioen gaat. Als het partnerpensioen op risicobasis is verzekerd, vervalt het bij pensionering. U kunt er dan voor kiezen een deel van het ouderdomspensioen in te ruilen voor een partnerpensioen. Uw ouderdomspensioen wordt hierdoor natuurlijk lager.
Een zogenoemd opgebouwd partnerpensioen vervalt niet na pensionering. Een dergelijk partnerpensioen kan bovendien geruild worden voor een hoger ouderdomspensioen, omdat u bijvoorbeeld geen partner heeft, of omdat uw partner in eigen levensonderhoud kan voorzien.