De Sociaal Economische Raad (SER) heeft het aantal bedrijfscommissies medio 2010 verminderd. Ook komen er nog meer wijzigingen maar dat hangt van de nieuwe WOR af. Voorlopig blijft de werkwijze nog hetzelfde.
Wat is een bedrijfscommissie?
Een bedrijfscommissie is een instantie waar de OR rond zaken van medezeggenschap kan aankloppen als het een belangrijk meningsverschil heeft met de directeur. Ook de vakbond of directeur kan naar de bedrijfscommissie gaan. Bij de bedrijfscommissie wordt om bemiddeling en advies gevraagd. Zo hopen OR en directeur eruit te komen. Lukt dat niet dan kan de OR naar de Kantonrechter gaan. Voor deze stap is bemiddeling door de bedrijfscommissie verplicht (maar soms kun je daar om heen). De bedrijfscommissie bestaat uit vertegenwoordigers van vakbonden en werkgevers in een bepaalde sector of meerdere branches. De bedrijfscommissie ziet toe op de naleving van de WOR en hoort de partijen. Hij doet aanbeveling aan de partijen hoe het conflict op te lossen. Bedrijfscommissies hebben ook taken rond stimulering medezeggenschap.
Kritiek op bedrijfscommissies
In Nederland waren 25 bedrijfscommissies (BC’s) waar diverse bedrijfstakken onder vallen. Voor FNV Bouw waren dat de BC’s Bouw-, Hout-, Afbouw en Woondiensten. Vanuit verschillende kanten was er kritiek op de bedrijfscommissies en de gang van zaken.
- Zo zegt men dat niet alle bedrijfscommissies even actief zijn.
- OR-en leggen weinig geschillen voor aan de bedrijfscommissie.
- Het duurt te lang voor de bedrijfscommissie op een verzoek van de OR, vakbond of advocaat reageert.
- De bemiddelingstermijn van de WOR wordt vaak overschreden.
- Sommige OR-en of directeuren van bedrijven zien de bedrijfscommissie als een overbodige tussenstap. Zij weten op voorhand al dat zij er niet uitkomen en willen eigenlijk direct naar de Kantonrechter.
Nieuwe opzet
Eind 2009 ontwikkelde de SER een voorstel om te komen tot drie bedrijfscommissies. Van de 25 bedrijfscommissie is men naar drie bedrijfscommissies. Die van de overheid bleef bestaan; daar heeft de SER niets over te zeggen. Voor de profitsector is er nu de Bedrijfscommissie Markt 1 en voor de non-profitsector de Bedrijfscommissie Markt 2.
De bedrijfscommissies, uitvoering en taken zijn ondergebracht bij de SER in Den Haag (behalve dus die van de overheid). Tevens ligt er het voorstel om van verplichte bemiddeling en advies over te gaan tot “wettelijk geregelde vrijwillige bemiddeling”. Heeft bemiddeling geen zin dan kan de OR sneller naar de Kantonrechter gaan.
Haken en ogen
Aan het besluit van de SER zien we haken en ogen. Dat OR-en weinig naar de BC gaan staat vast. Het is echter de vraag of de bedrijfscommissie vaker zal worden ingeschakeld als een OR daarvoor naar de SER moet. De oude BC’s waren in de regio en vormden een 1e-lijns laagdrempelige instantie. Een stap naar het SER-gebouw lijkt, zeker voor OR-en uit het midden- en kleinbedrijf, groot. Vraag is ook of er niet teveel sectorkennis verdwijnt. Hoe kan de algemene bedrijfscommissie voor de profit straks van de praktijk en de regelingen in bijvoorbeeld de bouw op de hoogte zijn?
Verdere plannen
Van de verplichte bemiddeling en advies wil men naar “wettelijk geregelde vrijwillige bemiddeling”. Mediation dus. Onder de BC zijn nu (tijdelijke) geschillencommissies van maximaal 3 personen.
Ook wil de SER het aantal taken verminderen. Er blijft een taak tot bemiddeling maar die wordt wel vrijwillig. Verder is er het geven van voorlichting, het maken van voorlichtingsmateriaal en de vraagbaakfunctie. Er vervalt het registeren van het OR-reglement, gewijzigde OR-reglementen en OR-en. Wel wil de SER vrijwillige ingestelde OR-en blijven registreren en ondernemingsovereenkomsten (art.32, WOR). Ook dient de nieuwe BC het maken van een OR-jaarverslag te blijven stimuleren. De nieuwe regeling geeft de mogelijkheid om voor bepaalde sectoren toch een soort ondercommissie in te stellen. Dat wordt Sectorkamers genoemd. Wat ik tot nu toe heb meegemaakt is dat de SER dit op de lange baan schuift. Vooral werkgevers zitten hier niet om te springen.
De FNV is er voor dat de bedrijfscommissies ook het aantal ondernemingsraden bijhoudt. Of er moet een andere oplossing komen, want dit gebeurt nergens anders in Nederland. Het GBIO kent alleen het aantal OR-en die op cursus gaan . En het ministerie van SZW doet alleen steekproefsgewijs onderzoek naar het aantal OR-en.
Bedrijfscommissie Markt 1
Postbus 90405
2509 LK Den Haag
Tel: 070 349 9 561
Secretaris: Dhr. mr. E.V. Knopper
Email: markt-I@bedrijfscommissie.nl
Website: www.bedrijfscommissie.nl