Waarom een intern netwerk?
- Een goed intern netwerk legitimeert de OR als personeelsvertegenwoordiger.
- Een goed intern netwerk zorgt er voor dat de OR informatie uit de organisatie ontvangt, zowel wat betreft de werkoperaties als wat betreft de gevoelens zoals die leven bij het personeel.
- Een goed intern netwerk kan ervoor zorgen dat de OR gebruik kan maken van de kennis en ervaring, zoals die aanwezig is in de organisatie bij allerlei afdelingen, interne deskundigen en experts op verschillende gebieden.
- Door een goed intern netwerk is de OR in staat verbindingen te leggen tussen de formele en de informele organisatie.
Wat is een intern netwerk?
Bij het interne netwerk van de OR gaat het over de samenwerking van de OR tot de verschillende staf en -lijnfuncties binnen de onderneming. De gedachten gaan daarbij uit naar de HRM/ P&O-functie en naar zogeheten KAM-functies en Arbo (Kwaliteit, Arbo en Milieu). Maar ook Financiën en Control, Marketing&Sales, R&D en Engineering kunnen voor de OR het netwerk zijn. Per onderneming kan dat variëren.
Anderzijds blijven in het interne netwerk de relaties van de OR met wat traditioneel zijn ‘achterban’ heet, de medewerkers op de werkvloer van grote betekenis. Hoe versterkt de OR zijn positie door informatie en kennis vanaf de werkvloer te krijgen en door zich te verzekeren van draagvlak voor standpunten? Relaties van de OR met het vakbondswerk binnen de onderneming, met kaderleden, met vakbondskadergroepen, bedrijfsledengroepen en ook ‘organising’ horen bij een intern netwerk.
Hoe ontstaat een goed intern netwerk?
Een goed intern netwerk gaat verder dan goed contact met de achterban. Het gaat nadrukkelijk ook om contacten met interne deskundigen en met leden van het management.
Voor het opbouwen en onderhouden van een goed intern netwerk komt er nogal wat kijken. Er is nog weinig of geen specifiek onderzoek gedaan naar de factoren en voorwaarden waaronder de OR een goed intern netwerk kan opbouwen.
We noemen hier enkele factoren noemen die volgens ons een rol spelen.
- Interesse
- Vertrouwen
- Integriteit
- Kennis
- Inzicht
- Communicatievaardigheden.
Om een netwerk te laten ontstaan, zal de OR interesse moeten tonen in waar de organisatieleden van hoog tot laag mee bezig zijn. Vervolgens moet de OR het vertrouwen winnen, dat het geven van informatie van nut is en dat de OR integer met de verkregen informatie omgaat. De OR zal ook over de nodige kennis moeten beschikken om de informatie te kunnen duiden en interpreteren. Ook is inzicht in (organisatie)processen nodig om het belang en de belangenverschillen van personen en partijen op waarde te kunnen schatten. Bij dit alles spelen de nodige communicatievaardigheden een rol.
Project van FNV Bouw en Radboud Universiteit Nijmegen in 2011
FNV Bouw zoekt naar wegen om het functioneren en de invloed van de ondernemingsraden te verbeteren. De Universiteit van Nijmegen is op grond van eerder onderzoeken ervan overtuigd dat goede interne netwerken de OR hierbij van groot nut zijn.
Over het onderwerp ondernemingsraad en zijn uitgebreide interne netwerk (anders dan over ‘de achterban’) is naar ons weten nog geen specifiek onderzoek verricht. Over deze relatie zijn ook vragen te stellen. Wat zijn de succes en faalfactoren? Wat moet een OR kunnen en willen om tot een goed intern netwerk te komen? Zijn er ook grenzen waar de OR op kan stuiten en voor moet oppassen? Wat zijn de mogelijke valkuilen?
In dit project zijn er de volgende drie fasen.
Fase 1 verkenning
In fase 1 gaat het erom te inventariseren wat de relaties en contacten zijn die OR-en hebben, wat de interne netwerken van de OR zijn en wat die betekenen voor de invloed van de OR.
Fase 2 verdieping
In fase 2 gaat het erom de algemene kennis over samenstelling van interne netwerken van de OR, de actoren en de situaties waarin de netwerken functioneren, te verdiepen naar de processen die leiden tot constructieve netwerken (succesfactoren) dan wel naar de faalfactoren en valkuilen die de OR en de verschillende actoren in het netwerk moeten vermijden.
Fase 3 overdracht
In deze fase worden de kennis en inzichten opgedaan in het project en in brede kring gepresenteerd. Er komen conferenties, bijeenkomsten en brochures voor het debat en de overdracht. De resultaten werken we uit naar handvatten voor in de praktijk.
Invalshoek van het project
Over het onderwerp ondernemingsraad en zijn interne netwerk (anders dan over ‘de achterban’) is naar ons weten nog geen specifiek onderzoek verricht. Over deze relatie zijn echter veel vragen te stellen. Wat zijn de succes en faalfactoren? Wat moet een OR kunnen en willen om tot een goed intern netwerk te komen? Zijn er ook grenzen waar de OR op kan stuiten en voor moet oppassen? Wat zijn de mogelijke valkuilen?
In dit onderzoeksproject willen we het interne netwerk van de OR vanuit diverse optieken beschouwen.
Radboud Universiteit Nijmegen, Jan Heijink
FNV Bouw, Niko Manshanden