Wijziging WOR in 2009  

In juni 2007 beloofde minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) aan de 2^e Kamer dat hij in 2009 verder zou gaan met de herziening van de WOR. En ook de toekomstscenario’s van medezeggenschap worden aangepakt.

• Onderzoek UvA
  De regering heeft aan de SER gevraagd of werknemerspartijen meer bevoegdheden nodig hebben. De Universiteit van Amsterdam deed onderzoek en vergeleek de OR-bevoegdheden van een aantal EU-landen. Conclusie: de OR heeft gereedschap genoeg maar gebruikt ze te weinig. Op die onderbenutting wil Donner doorgaan. Standpunt van het kabinet is nu: werknemerspartijen krijgen er geen bevoegdheden bij.
  Robbert van het Kaar (onderzoeker) adviseerde Donner om op die onderbenutting door te gaan.

Tijdpad
Het ministerie van SZW pakt de draad nu serieus op. In grove lijnen is de procedure als volgt.
In de komende maanden wordt geïnventariseerd wat er zoal is geschreven en gepubliceerd over knelpunten in de medezeggenschap en mogelijke oplossingen. Daaruit worden hoofdlijnen rond de toekomst van de medezeggenschap gedestilleerd. Waar moet de OR naar toe? Er worden ook gesprekken aangegaan met het veld en deskundigen.

Voorjaar 2009: SZW laat onderzoek doen naar de onderbenutting van de bevoegdheden van de OR.

Zomer 2009:  is het plan dat daarover een rapport bij Sociale Zaken ligt.

Najaar 2009: Minister Donner stuurt zijn plannen naar de 2^e kamer. Daarna volgt mogelijk een verbetering van de WOR.

Onderbenutting… hoe zou dat nu komen?
Onderbenutting van de WOR wil zeggen dat de OR zijn bevoegdheden te weinig gebruikt. Hopelijk nemen de onderzoekers ook de vraag mee hoe dat nu zou komen? Zondermeer de OR verwijten dat ze het adviesrecht of het beroepsrecht niet of niet goed gebruiken (wat hoogleraar Jaap Winter in een OR-blad in laatst deed), helpt niet. Waarom is er onderbenutting? Angst voor de werkgever? Wil de OR de overlegrelatie goed houden? Hoe hoog is de drempel om je eigen bedrijf voor de ondernemingskamer te dagen?  

Al met al lijken OR-en weinig naar de bedrijfscommissie, kantonrechter of ondernemingskamer te gaan. En als de OR weer eens geen informatie of geen adviesaanvraag heeft gehad, of buiten de besluiten wordt gehouden, dan kan de OR zijn gereedschap niet gebruiken.
Uit ander onderzoek blijkt dat het welslagen van medezeggenschap ook sterk van de houding van de directie afhangt. Als de directeur dwars ligt is, het voor een OR een stuk moeilijker.

Tips voor Donner
Nee, ik denk dat je er niet mee komt om OR-en op te roepen hun gereedschappen meer te gebruiken. Dat is te vrijblijvend. Beter is het om de WOR te verbeteren, bijvoorbeeld tegen onwillige directeuren. Hier zijn om te beginnen wat tips voor de minister.

• 1.  Niet-geven van informatie of een adviesaanvraag wordt strafbaar gesteld
  2.  De buitenlandclausule uit het adviesrecht halen
  3.  Enquêterecht voor de OR instellen
  4.  Eindelijk cursussubsidie invoeren voor de PVT (het GBIO wil wel)
  5.  Advies- en instemmingsrecht uitbreiden met actuele onderwerpen.

Kortom, maak het voor OR en PVT makkelijker om hun bevoegdheden te kunnen gebruiken. Goed gereedschap is het halve werk!

Niko Manshanden,
15 oktober 2008