De kranten stonden deze week vol van een mogelijke 'AOW-deal' tussen vakbonden en werkgevers. Volgens sommigen zouden de zware beroepen daarin worden vergeten. "Dat is echter niet waar." Zo zegt John Kerstens, voorzitter van FNV Bouw: "De politiek mag dan het afgelopen jaar niet veel verder zijn gekomen dan loze beloften en slechte voorstellen, de FNV werkt momenteel aan een afspraak die juist ook de mensen in zware beroepen moet helpen. Dat politieke partijen nu net doen of dat niet zo is, kan twee dingen betekenen: of ze hebben er echt geen verstand van, of ze proberen nog even te scoren voor de verkiezingen. Ik weet niet wat erger is."
FNV Bouw zet alles nog eens op een rij.
Hoe zit het precies?
Kabinet: AOW moet naar 67
Het vorige kabinet wilde de AOW voor iedereen opschuiven tot 67. Alleen wie onafgebroken, en tenminste 42 jaar, tot aan z'n 65ste zou doorwerken kon ook in de toekomst nog op 65 AOW krijgen. Die AOW zou vervolgens levenslang een stuk lager zijn dan nu.
Kabinet: Vroegpensioen wordt ingeperkt
Bovendien zouden de regels die nu vroegpensioen mogelijk maken, fors ingeperkt worden. Ook een maatregel waarvan juist de mensen in de bouw- en houtsectoren flink de dupe zouden zijn geworden. Die kunnen namelijk niet tot hun 65ste doorwerken en zouden dan pas met 67 AOW gaan ontvangen. Dat zou een gat van twee jaar in hun vroegpensioen slaan, dat door bedoelde inperking van de regels sowieso al een stuk slechter zou worden. En dat in sectoren waar dat vroegpensioen geen overbodige luxe, maar bittere noodzaak is.
Na 30 jaar lichter werk?
Als 'extraatje' voor mensen in zware beroepen had het kabinet bedacht dat werkgevers hun mensen na dertig jaar 'gewoon' lichter werk zouden gaan aanbieden. Zeker in de bouw- en houtsectoren met heel veel midden- en kleinbedrijf, is dat een onmogelijke opgave: "Na dertig jaar lichter werk? Na negenentwintig jaar een schop onder z'n kont, dat is wat de bouwvakker dan kan krijgen." Aldus Kerstens. Werkgevers gaven massaal aan niet aan deze plicht te kunnen voldoen.
Februari: het kabinet valt
Nadat het kabinet is gevallen, is het AOW-dossier controversieel verklaard en zijn alle initiatieven in de ijskast gezet. Even, want de verkiezingsprogramma's van haast alle politieke partijen gaan verder dan het kabinet al wilde: de verhoging van de AOW-leeftijd moet sneller worden doorgevoerd. Alleen SP en PVV beweren dat ze de AOW op 65 willen houden. Los van het feit dat de kans dat die twee partijen elkaar in een kabinet treffen en hun zin dus krijgen uitgesloten is, hebben hun leiders inmiddels alletwee al aangegeven dat ook dat standpunt niet in beton is gegoten.
Werkgevers en vakbonden gaan om de tafel
Omdat de politiek tot op heden geen oplossing heeft gepresenteerd, zijn vakbonden en werkgevers weer in gesprek gegaan. Beide partijen proberen nu alsnog tot overeenstemming te komen over de toekomst van AOW en (vroeg)pensioen. Dit akkoord is er nog niet, maar er wordt momenteel de laatste hand gelegd aan de afspraken. Er wordt op een aantal manieren rekening gehouden met mensen in zware beroepen.
Wat wil de FNV voor mensen met zware beroepen?
In de eerste plaats is het straks ook nog mogelijk op 65 AOW te gaan ontvangen als je niet onafgebroken tot je 65ste hebt gewerkt. Heel belangrijk in sectoren als bijvoorbeeld de bouw waar mensen voor die tijd op zijn en graag van een welverdiend vroegpensioen gaan genieten. De korting op die 'vroege' AOW wordt in de plannen goedgemaakt door een hogere AOW-opbouw.
En het vroegpensioen?
Anders dan het kabinet wilde, worden de fiscale regels die vroegpensioenafspraken mogelijk maken niet aangetast. Daarnaast moet het mogelijk worden om rekening te houden met zaken als lange arbeidsverledens en het feit dat in sommige sectoren de levensverwachting minder hoog is dan het Nederlandse gemiddelde.
Oplossing voor zware beroepen
En daarmee komt de 'U-bocht' waarvoor FNV Bouw steeds heeft gepleit in zicht. John Kerstens: "Onze mensen hebben niet alleen een zwaar beroep, maar gaan ook nog eens op jonge leeftijd aan het werk en worden bovendien minder oud dan de professoren die zeggen dat we tot ons 70ste door kunnen werken. We hebben steeds gezegd dat het ons niet uitmaakt hoe onze mensen worden ontzien, als het maar gebeurt. Kan het niet via een specifieke zware beroepenregeling, omdat we het in ons land nooit eens worden over wie wel en wie niet een zwaar beroep heeft, dan moet het maar op een andere manier. Het lijkt erop dat de FNV die andere manier heeft gevonden."
FNV Bouw gaat ervan uit dat de politiek een eventuele afspraak tussen vakbonden en werkgevers overneemt. Dat scheelt een lastig dossier bij de kabinetsformatie.